(ข้อมูลจำเพาะ มานิตย์ จุมปา (บรรณาธิการ), พิมพ์โดยสำนักพิมพ์วิญญูชน, ๒๗๖ หน้า, ราคา ๒๔๕ บาท)

คำนำ 

 

          หนังสือ “คำแนะนำการศึกษาต่อปริญญาโทด้านกฎหมายในต่างประเทศ เล่ม ๒” นี้ เป็นหนังสือที่ต่อเนื่องจาก “คำแนะนำการศึกษาต่อปริญญาโทด้านกฎหมายในต่างประเทศ” ที่จัดพิมพ์ครั้งแรกไปเมื่อ พ.ศ.๒๕๕๒ และพิมพ์ครั้งที่ ๒ ไปเมื่อ พ.ศ.๒๕๕๔ อันอาจเรียกหนังสือเล่มดังกล่าวนั้นว่าเป็นเล่ม ๑ ส่วนเล่มนี้เป็นเล่ม ๒ ในการจัดทำหนังสือเล่ม ๒ นี้ก็เป็นการสืบสานวัตถุประสงค์ที่ปรากฏในหนังสือเล่ม ๑ ที่ว่า “เพื่อแนะนำการศึกษาต่อปริญญาโทด้านกฎหมายในต่างประเทศ เริ่มตั้งแต่การเตรียมตัวในการไปศึกษา การเรียนและการใช้ชีวิตระหว่างศึกษา จนถึงการกลับมาประเทศไทย โดยรูปแบบเป็นการเขียนบอกเล่าประสบการณ์ในการศึกษาปริญญาโททางกฎหมายในคณะนิติศาสตร์ของมหาวิทยาลัยต่าง ๆ ในต่างประเทศ” โดยในเล่ม ๒ นี้ประกอบไปด้วยคำแนะนำการศึกษาต่อปริญญาโทด้านกฎหมายในประเทศฝรั่งเศส ประเทศเยอรมัน ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ ประเทศออสเตรเลีย ประเทศสิงค์โปร์ และประเทศไต้หวัน

          ในการเขียนหนังสือเล่ม ๒ นี้ยังคงรักษารูปแบบเช่นเดียวกับที่ปรากฏในหนังสือเล่ม ๑ กล่าวคือ ยึดถือแนวทางที่เขียนเพื่อบอกเล่าเรื่องราว ถ่ายทอดประสบการณ์การเรียนกฎหมายในระดับปริญญาโท สอดแทรกโดยเกล็ดเล็กเกล็ดน้อยที่อาจเรียกเสียงหัวเราะได้ในบางครั้ง ทั้งนี้ เพื่อให้เป็นการผ่อนคลายกับท่านผู้อ่านที่ศึกษากฎหมายมาด้วยความคร่ำเคร่ง หากจะต้องมาอ่านหนังสือที่เคร่งเครียด ก็จะเพิ่มความเครียดเข้าไปอีก ซึ่งไม่น่าจะเป็นสิ่งที่ดีมากนัก นอกจากนั้น การให้ข้อมูลต่าง ๆ ก็จะมีการเชื่อมโยงแหล่งในการค้นคว้าข้อมูลเพิ่มเติม อันได้แก่ เว็บไซด์ต่าง ๆ

          หนังสือเล่ม ๒ นี้แบ่งออกเป็น ๖ ภาค รวม ๑๒ บท ได้แก่

          ภาคหนึ่ง ประเทศเทศฝรั่งเศส เริ่มต้นในบทที่ ๑ ภาพรวมระบบการศึกษากฎหมายในประเทศฝรั่งเศส บอกเล่าประสบการณ์โดยอาจารย์ภูมินทร์ บุตรอินทร์ อาจารย์ประจำคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และอาจารย์ ดร.พัชวรรณ นุชประยูร อาจารย์ประจำคณะนิติศาสตร์ สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (NIDA) ผู้เขียนทั้ง ๒ ท่านเรียนสำเร็จปริญญาโทด้านกฎหมายจากมหาวิทยาลัย Paul Cézanne (Aix-Marseille 3) ผู้เขียนได้พาผู้อ่านไปทำความรู้จักกับมหาวิทยาลัยที่มีชื่อเสียต่าง ๆ ของฝรั่งเศสที่เปิดการเรียนการสอนกฎหมาย โดยเฉพาะมหาวิทยาลัยปารีสที่อาจเรียกได้ว่าเป็นโรงเรียนวัดในจุดกำเนิด อันทำให้เราได้รู้ว่า มหาวิทยาลัยปารีส ที่มีแยกชื่อเรียกเป็น มหาวิทยาลัยปารีส ๑ มหาวิทยาลัยปารีส ๒ มหาวิทยาลัยปารีส ๓ มหาวิทยาลัยปารีส ๔ มหาวิทยาลัยปารีส ๕ และมหาวิทยาลัยปารีส ๖ นั้น มีที่มาที่ไปอย่างไร ตามมาด้วยการที่ผู้เขียนได้ให้ภาพรวมของระบบการศึกษากฎหมายในประเทศฝรั่งเศส ซึ่งได้กล่าวถึงประเด็นการจัดอันดับมหาวิทยาลัย ต่อจากนั้นได้เล่าถึงข้อพิจารณาในการเลือกเรียนคณะนิติศาสตร์ในมหาวิทยาลัยที่ตั้งอยู่ในเขตต่าง ๆ ของประเทศฝรั่งเศส ในส่วนหลักสูตรและการเตรียมตัวมาเรียนต่อปริญญาโทด้านกฎหมายในสาขาต่าง ๆ ที่มีให้เลือกอย่างหลากหลายในคณะนิติศาสตร์ของประเทศฝรั่งเศส ผู้เขียนได้ทำให้ผู้อ่านเข้าใจถึงการศึกษาปริญญาโทด้านกฎหมายของฝรั่งเศสที่มี ๒ ระดับ คือ Master 1 และ Master 2 ซึ่งเฉพาะแต่ Master 2 จึงจะถือว่าเป็นปริญญาโทกฎหมายที่แท้จริง เพราะ Master 1 แท้จริงคือการเรียนที่เทียบเท่าปี ๔ ของการศึกษาในระดับปริญญาตรี นอกจากนั้น ผู้เขียนยังได้เล่าถึงการเลือกที่พัก ค่าใช้จ่ายในการเรียน และค่าใช้จ่ายในชีวิตประจำวัน หลักเกณฑ์การสมัครเข้าศึกษาต่อปริญญาโทด้านกฎหมาย การเตรียมตัวเพื่อศึกษาต่อ การขอวีซ่าระยะยาวประเภทนักศึกษา ตลอดจนได้ให้ข้อมูลเบื้องต้นสำหรับการใช้ชีวิตในการศึกษากฎหมายในประเทศฝรั่งเศส

  ในบทที่ ๒ เป็นการบอกเล่าประสบการณ์การศึกษาต่อปริญญาโทกฎหมายใน Université Paul-Cézanne Aix-Marseille 3 โดยผู้เขียนสองท่านที่เขียนบทที่ ๑ ผู้เขียนทั้งสองได้เริ่มบอกเล่าถึงมหาวิทยาลัยที่มีชื่อเสียงในประเทศฝรั่งเศส เพื่อนำไปสู่การแนะนำคณะนิติศาสตร์ของ Université Paul-Cézanne Aix-Marseille 3 ซึ่งมีชื่อเสียงเป็นที่รู้จักกันทั่วประเทศฝรั่งเศส ถัดมาได้ให้ข้อมูลเกี่ยวกับหลักสูตรปริญญาโท ซึ่งประกอบไปด้วยรายละเอียดเกี่ยวกับการสมัครเข้าศึกษา หลักสูตร โดยหลักสูตรนั้นมีทั้งหลักสูตรภาษาฝรั่งเศสและภาษาอังกฤษ ค่าเล่าเรียน ด้วยเหตุที่ฝรั่งเศสเป็นรัฐสวัสดิการจึงถือว่าการศึกษาเป็นสวัสดิการขั้นพื้นฐาน ค่าเล่าเรียนจึงไม่แพงไม่ว่าจะเป็นคนฝรั่งเศสหรือคนต่างชาติ ต่อมามาได้เล่าถึงการเรียนกฎหมาย ซึ่งประกอบไปด้วย การเตรียมตัวก่อนเปิดภาคการศึกษาที่ผู้เรียนต้องดำเนินการตอบรับการเข้าเรียนให้เรียบร้อยและทำการลงทะเบียนเรียน การเตรียมตัวด้านวิชาการที่จำเป็นต้องดำเนินการให้พร้อม เพราะในฝรั่งเศสการเรียนปริญญาโทกฎหมายนั้นต้องนั่งเรียนในชั้นเรียนเดียวกันกับนักเรียนฝรั่งเศส ความพร้อมก่อนเปิดเรียนจึงเป็นสิ่งที่จำเป็นอย่างยิ่งที่ต้องพร้อม ซึ่งผู้เขียนได้แนะนำเทคนิคในการเตรียมความพร้อมที่ต้องทำก่อนเริ่มต้นเรียนกฎหมาย เมื่อเข้าสู่การเริ่มเรียนกฎหมาย ผู้เขียนได้บอกเล่าถึงการปฐมนิเทศที่จะมีการจัดขึ้นเพื่อแนะนำเรื่องสำคัญ ความจำเป็นในการเข้าห้องเรียนเพราะอาจารย์ผู้สอนเช็คชื่อทุกครั้ง ผู้เขียนยังได้แนะนำแหล่งค้นคว้าข้อมูลที่ต้องใช้ในการเรียน และแนะนำจุดสำคัญ คือ การเตรียมตัวสอบและการวัดผล ซึ่งการสอบนั้นมีทั้งการสอบข้อเขียน และสอบปากเปล่า ตลอดจนการทำรายงานและวิทยานิพนธ์ อนึ่ง ผู้เขียนได้ตั้งข้อสังเกตให้ไว้ว่า การเรียนสำเร็จการศึกษาในระดับปริญญาโทนั้น จะไม่มีการจัดพิธีรับปริญญา ตลอดจนผู้เขียนยังได้ให้ข้อมูลการเดินทาง และที่พักอาศัย 

ถัดมาเป็นบทที่ ๓ ประสบการณ์การเรียนต่อปริญาโททางกฎหมายในมหาวิทยาลัย Nantes บอกเล่าเรื่องราวโดย ดร.อังคณาวดี ปิ่นแก้ว อาจารย์ประจำคณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ผู้เขียนได้ไปเรียนต่อปริญญาโท Master 2 โดยได้เตรียมตัวเรียนภาษาฝรั่งเศสล่วงหน้าในประเทศไทย ส่วนหนึ่ง โดยที่ขณะตัดสินใจว่าจะไปเรียนต่อที่ฝรั่งเศส ยังไม่มีความรู้ด้านภาษาฝรั่งเศส เรื่องราวจึงชวนติดตามว่า แล้วผู้เขียนต่อสู้อย่างไร จนสามารถเรียนสำเร็จได้ ผู้เขียนได้เริ่มต้นบอกเล่าเรื่องราวตั้งแต่การเตรียมความพร้อมก่อนเข้าเรียนปริญญาโท ทั้งด้านการเรียนภาษาก่อนไปฝรั่งเศส ซึ่งผู้เขียนเห็นว่า “ไม่จำเป็น แต่หากเป็นไปได้ก็ควรเรียน” การเตรียมความพร้อมด้านความเป็นอยู่ ตามด้วยการบอกเล่าถึงการเตรียมความพร้อมเมื่อไปถึงฝรั่งเศส ทั้งการเรียนภาษาฝรั่งเศส ข้อมูลของเมืองและมหาวิทยาลัย การสมัครเรียนปริญญาโททางกฎหมาย แล้วก็มาเน้นย้ำถึงเรื่องราวในการเรียนกฎหมายในคณะนิติศาสตร์ ที่เริ่มต้นด้วยการปฐมนิเทศ ผู้เขียนได้เน้นย้ำให้เห็นถึงความสำคัญของการเข้าห้องเรียน การผูกมิตรไมตรีก